آغاز فصل تازه توسعه شرق کشور

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «نخل و نور»، به نقل از ایرنا؛ چابهار تنها بندر اقیانوسی ایران و یکی از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین نقاط دروازه‌ای کشور به دنیای تجارت و اقتصاد است؛ این بندر با موقعیت جغرافیایی بی‌نظیر خود در جنوب شرقی ایران و سواحل مَکُران به‌ویژه در ارتباط با کشورهای جنوب آسیا و حوزه اقیانوس هند، ظرفیت‌هایی منحصر به‌فرد برای تبدیل شدن به یک کانون تجاری جهانی دارد.

چابهار دارای ۲ بندر بزرگ شهید بهشتی و شهید کلانتری است که نقش بسیار مهمی در صادرات و واردات کالا دارند؛ اسکله بندر شهید بهشتی چابهار با مساحت ۲۴۰ هکتار، محوطه های بارانداز ۱۶ هکتار، انبارهای مسقف ۳۰ هزار متر مربع و اسکله شهید کلانتری نیز دارای ۳۵ هزار متر مربع بارانداز، ۳۰ هزار مترمربع انبار مسقف و ۱۴ هزار و ۵۰۰ مترمربع محوطه کانتینری است؛ این بنادر هرکدام پنج پست اسکله برای پهلوگیری شناورهای تجاری دارند.

در کنار ظرفیت‌های طبیعی، جغرافیایی و لجستیکی این بندر، پروژه‌های عظیم توسعه‌ای و زیرساختی در حال اجرا در حال تبدیل کردن این منطقه به یک موتور رشد و تحول عظیم در اقتصاد ملی و منطقه‌ای هستند.

در این راستا پروژه راه‌آهن زاهدان – چابهار، به‌عنوان یکی از مهمترین طرح‌های زیربنایی کشور در حوزه حمل‌ونقل، پس از سال‌ها عملیات اجرایی به ایستگاه پایانی خود رسیده، این دستاورد، نقطه عطفی در توسعه شرق کشور محسوب می‌شود؛ استانی که همواره ظرفیت‌های فراوانی در حوزه تجارت، ترانزیت و اقتصاد دریامحور داشته اما نبود شبکه حمل‌ونقل کامل، یکی از موانع برای شکوفایی آن بود.

اهمیت راه‌آهن زاهدان – چابهار تنها یک پروژه حمل‌ونقلی نیست، بلکه محرک توسعه‌ای برای سیستان و بلوچستان و سواحل مَکُران به شمار می‌رود، اتصال ریل به بندر، فرآیند انتقال کالا را از کشتی به خطوط ریلی تسهیل کرده و هزینه حمل‌ونقل را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

پروژه راه‌آهن زاهدان – چابهار، به‌عنوان یکی از مهمترین طرح‌های زیربنایی کشور در حوزه حمل‌ونقل، پس از سال‌ها عملیات اجرایی به ایستگاه پایانی خود رسیده، این دستاورد نقطه عطفی در توسعه شرق کشور محسوب می‌شود

این مسئله به‌ویژه برای صادرات مواد معدنی شرق کشور، واردات کالاهای اساسی، و ترانزیت بار بین‌المللی اهمیت دارد چرا که بسیاری از کشورها از جمله افغانستان و کشورهای آسیای میانه سال‌هاست منتظر تکمیل این مسیر بوده‌اند تا از طریق کوتاه‌ترین و امن‌ترین راه به آب‌های آزاد دسترسی پیدا کنند، اکنون که این اتصال به مراحل نهایی خود نزدیک شده، چابهار می‌تواند به رقیبی جدی برای بنادر جنوبی منطقه و به مرکز ثقل تجارت منطقه‌ای تبدیل شود.

از منظر اقتصادی این پروژه به‌عنوان حلقه مفقوده توسعه سیستان و بلوچستان عمل می‌کند. ایجاد اشتغال در بخش‌های وابسته به حمل‌ونقل، افزایش سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، توسعه لجستیک، گسترش صنایع تبدیلی و تقویت بازرگانی از نتایج مستقیم این اتصال خواهد بود. همچنین تکمیل این خط ریلی ظرفیت بندر شهید بهشتی چابهار را چند برابر می‌کند و امکان بهره‌برداری کامل از اسکله‌ها، محوطه‌های بارگیری و انبارهای بندری را فراهم می‌آورد.

این پروژه علاوه بر پیامدهای اقتصادی، آثار اجتماعی و منطقه‌ای نیز دارد. کاهش هزینه حمل‌ونقل کالا به سیستان و بلوچستان، بهبود دسترسی به خدمات، و افزایش سطح رفاه عمومی از جمله تاثیراتی است که در میان‌مدت در زندگی مردم منطقه مشاهده خواهد شد.

همچنین اتصال ریلی موجب افزایش امنیت اقتصادی و اجتماعی و تقویت پیوندهای شرق کشور با دیگر استان‌ها و بازارهای داخلی می‌شود به این ترتیب، راه‌آهن زاهدان – چابهار نه تنها یک پروژه عمرانی، بلکه زیرساختی راهبردی برای متوازن‌سازی توسعه ملی محسوب می‌شود.

در کنار این ابعاد تکمیل پروژه پیام روشنی برای سرمایه‌گذاران خارجی دارد، اینکه مسیر توسعه سواحل مَکُران و بندر چابهار اکنون وارد مرحله‌ای عملیاتی و قابل اتکا شده، با آمادگی زیرساخت ریلی، زمینه برای ایجاد مراکز لجستیک، شهرک‌های صنعتی، انبارهای هوشمند و طرح‌های توسعه‌ای جدید در این منطقه بیش‌از گذشته فراهم شده است.

اتصال ریل به چابهار، تحول اقتصادی در سواحل مَکُران

سواحل مَکُران به‌طول بیش از ۵۴۱ کیلومتر در سیستان و بلوچستان جایگاه ویژه‌ای در جغرافیای اقتصادی ایران دارد و به‌عنوان یکی از گلوگاه‌های مهم تجارت جهانی شناخته می‌شود.

موقعیت اقیانوسی بندر چابهار آن را به دروازه‌ای مناسب برای ورود و خروج کشتی‌های غول‌پیکر تبدیل کرده، این بندر به‌دلیل عمق آب‌های خود می‌تواند پذیرای کشتی‌های بزرگتری باشد که از عبور از بنادر دیگر ایران ناتوان هستند.

چابهار تنها بندر ایران است که به دلیل نزدیکی به اقیانوس هند این امکان را دارد که با کشتی‌های بزرگ و انواع بارهای تجاری، ارتباطات بین‌المللی خود را تقویت کند؛ این بندر نه تنها برای حمل‌ونقل کالاهای اساسی و صنعتی کشور از اهمیت بالایی برخوردار بوده، بلکه می‌تواند به عنوان یک نقطه کلیدی برای تجارت ایران با کشورهای آسیای جنوبی، خلیج فارس، شرق آفریقا و حتی شرق اروپا عمل کند.

در این رهگذر راه‌آهن زاهدان – چابهار را می‌توان حلقه مفقوده توسعه سواحل مَکُران دانست. در سال‌های گذشته، با وجود توسعه زیرساخت‌های بندری و افزایش ظرفیت اسکله‌ها در بندر شهید بهشتی، نبود اتصال ریلی باعث شده بود بخش قابل‌توجهی از ظرفیت واقعی بندر بلااستفاده بماند. اکنون با نزدیک شدن مراحل نهایی تکمیل ریل به بندر، زنجیره حمل‌ونقل کالا در حال کامل شدن است و زمینه برای افزایش صادرات، واردات و ترانزیت بین‌المللی بیش از هر زمان دیگری فراهم است. کاهش هزینه حمل‌ونقل، تسریع جابه‌جایی بار، افزایش رقابت‌پذیری تجاری و جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی از مهم‌ترین پیامدهای اقتصادی این پروژه خواهد بود.

در مجموع اتصال ریل به بندر چابهار یک تحول واقعی در ژئواکونومی ایران و منطقه است، این رویداد، حلقه اتصال خشکی و دریا را در جنوبی‌ترین نقطه کشور کامل کرده و امکانی فراهم آورده تا چابهار از یک بندر محلی به یک بازیگر مهم در تجارت بین‌المللی تبدیل شود.

ابرپروژه راه‌آهن زاهدان – چابهار اکنون به پایان خود رسیده، اما آغاز مسیر جدیدی برای توسعه شرق و شکل‌گیری محورهای بزرگ اقتصادی و لجستیکی در کشور بوده، اتصال ریل به بندر چابهار را باید فراتر از یک پروژه عمرانی دانست، این رویداد، نقطه آغاز شکل‌گیری یک محور بزرگ اقتصادی در جنوب شرق ایران است.

پیوند اسکه تا ریل در تنها بندر اقیانویسی ایران

معاون عمرانی استاندار سیستان و بلوچستان در بازدید از برپروژه راه‌آهن چابهار – زاهدان با اشاره به اینکه این ابرپروژه اکنون در مرحله نهایی قرار دارد، گفت: راه‌آهن چابهار – زاهدان به آخرین مقصد خود یعنی بندر شهید بهشتی رسیده و اکنون آخرین حلقه اتصال این مسیر در حال تکمیل است.

عطاالله اکبری افزود: خطوط داخلی بندر شهید بهشتی تا ۲ ماه آینده آماده اتصال به شبکه ریلی خواهد شد و امیدواریم در نیمه نخست سال، مسیر متصل از اسکله بندر شهید بهشتی تا ایستگاه زاهدان وارد چرخه حمل کالا شود.

وی با تأکید بر اینکه اتصال بندر به ریل صرفاً یک پروژه عمرانی نیست بلکه یک پیشران توسعه‌ای برای سیستان و بلوچستان محسوب می‌شود، بیان کرد: با تکمیل این مسیر، ظرفیت‌های ترانزیتی، لجستیکی و اقتصادی این استان وارد مرحله تازه‌ای خواهد شد و چابهار بیش از گذشته نقش خود را در معادلات تجاری منطقه ایفا خواهد کرد.

معاون استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به حجم گسترده پروژه‌های فعال در جنوب استان اظهار کرد: شتاب پروژه‌های عمرانی در نقاط مختلف این منطقه نویدبخش یک دوره بهره‌برداری گسترده است و سال ۱۴۰۵ می‌تواند به سال به ثمر نشستن پروژه‌های بزرگ و اثرگذار سیستان و بلوچستان تبدیل شود.

کنارک روی ریل پروژه‌های بزرگ؛ گازرسانی کامل شهر تا هفته دولت

روند اجرای پروژه‌های اولویت‌دار شهرستان کنارک همچنین در جلسه میدانی بررسی عملکرد طرح‌های عمرانی که با حضور معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری سیستان و بلوچستان و مدیران دستگاه‌های اجرایی در محل پروژه ها مورد ارزیابی قرار گرفت؛ نشستی که از پیشرفت قابل توجه طرح‌های زیرساختی و خدماتی در این شهرستان حکایت داشت.

وی در این جلسه با اشاره به روند اجرای طرح‌های اولویت‌دار شهرستان اظهار کرد: بیش از ۸۰ درصد پروژه‌های اولویت‌بندی شده کنارک وارد فاز اجرا شده و این موضوع نشان‌دهنده شتاب مناسب روند توسعه و پیگیری مستمر پروژه‌ها در بخش‌های مختلف است.

اکبری از تکمیل پوشش شبکه گازرسانی شهر کنارک تا هفته دولت خبر داد و افزود: با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده امیدواریم تا پایان سال، روستاهای این شهرستان نیز از شبکه گاز بهره‌مند شوند تا یکی از مطالبه‌های مهم مردم در این حوزه به نتیجه برسد.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه‌های راه، برق، آب، گاز، ورزش و آموزش، گفت: با وجود برخی محدودیت‌ها و چالش‌های موجود، روند تأمین خدمات و اجرای طرح‌ها در بخش‌های مختلف شهرستان مثبت و قابل قبول ارزیابی می‌شود.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری سیستان و بلوچستان بیان کرد: هم‌افزایی دستگاه‌ها و پیگیری مستمر پروژه‌ها باعث شده بخش مهمی از برنامه‌های توسعه‌ای شهرستان وارد مرحله اجرا و پیشرفت شود.

سرمایه گذاری ۲۴ همتی بخش خصوصی و دولتی در بندر چابهار

طبق اطلاعات و گزارش‌های موجود، ۶۷ پروژه بزرگ و توسعه‌ای با اعتباری بیش‌از ۲۴ هزار میلیارد تومان در سواحل مَکُران در دست اجراست؛ این پروژه‌ها شامل سرمایه‌گذاری‌های عظیم در بخش‌های مختلفی چون بنادر، زیرساخت‌های انرژی، پتروشیمی، حمل‌ونقل و خدمات دریایی است.

به گفته مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان وبلوچستان، این پروژه ها به‌طور مستقیم و غیرمستقیم موجب رشد اقتصادی جنوب استان، ایجاد اشتغال پایدار و رونق معیشت ساحل‌نشینان و همچنین کشور خواهد شد.

قاسم عسکری نسب افزود: شاخص‌ترین این پروژه‌ها شامل ساخت مراکز مرجع دریایی بنادر کوچک، سیلوهای غلات، نیروگاه‌های انرژی و زیرساخت‌های پتروشیمی هستند که این سرمایه‌گذاری‌ها از سوی دولت و بخش خصوصی انجام می‌شود.

وی تصریح کرد: از مهم‌ترین این پروژه‌ها می‌توان به ساخت ریل بندر با اعتبار یک‌هزار میلیارد تومان، ساخت ۳۲ سیلوی ۱۰۰ هزار تنی برای ذخیره غلات، احداث نیروگاه ۲۵ مگاواتی و توسعه پروژه‌های نفتی و پتروشیمی اشاره کرد که تاکنون زمینه اشتغال بیش‌از ۲ هزار و ۹۵۴ نفر در این پروژه‌ها فراهم شده این که ۶۹۴ نفر در مشاغل تخصصی در حوزه دریانوردی فعالیت می‌کنند.

با تمام این تفاسیر، سرمایه‌گذاری مشترک دولت و بخش خصوصی همچنین زمینه اشتغال‌زایی گسترده، جذب سرمایه‌گذاران جدید و رونق تجارت منطقه‌ای را فراهم می‌کند، بسیاری از پروژه‌های اقتصادی در انتظار تکمیل راه‌آهن بودند تا هزینه حمل‌ونقل کاهش یابد و امکان صادرات و ترانزیت سریع‌تر فراهم شود. کارشناسان معتقدند همزمانی توسعه پروژه‌های ۲۴ همتی با بهره‌برداری از راه‌آهن می‌تواند چابهار را به یک هاب بزرگ لجستیکی و صنعتی در منطقه تبدیل کند موضوعی که علاوه بر رونق اقتصادی شرق کشور، جایگاه ایران را در کریدورهای بین‌المللی حمل‌ونقل نیز تقویت خواهد کرد.

به گزارش ایرنا، منطقه آزاد چابهار با مساحت ۸۲ هزار هکتار در جنوب‌شرقی ایران و سواحل مکران است؛ در سال ۱۳۹۸ با موافقت مجلس شورای اسلامی، شهر چابهار و بندرهای شهید بهشتی و شهید کلانتری و پنج هزار هکتار از محدوده متصل به نقطه مرزی ایران و پاکستان با عنوان منطقه منفصله ریمدان به منطقهٔ آزاد چابهار افزوده شد.

راه‌آهن چابهار – زاهدان که محور زاهدان – ایرانشهر بخشی از آن را تشکیل می‌دهد، از مهم‌ترین طرح‌های زیرساختی کشور محسوب می‌شود و با هدف اتصال بندر اقیانوسی چابهار به شبکه ریلی سراسری و کریدورهای ترانزیتی شمال – جنوب و شرق – غرب در دست اجراست.

انتهای خبر/