امام جواد(ع)، الگوی علم و مقاومت جوانان
امام جواد(ع)، الگوی علم و مقاومت جوانان
عبدالواحد سپاهی مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه شهرستان فنوج گفت: سیره نورانی امام جواد(ع) نشان داد که جوانی هیچ‌گاه مانعی برای رسیدن به قله‌های علم، معرفت و ولایت الهی نیست.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «نخل و نور»، عبدالواحد سپاهی مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه شهرستان فنوج در یاداشتی نوشت؛ زندگی پربرکت امام محمدتقی (علیه‌السلام)، ملقب به جوادالائمه، سرشار از درس‌های عملی و الهام‌بخش برای همه نسل‌ها، به‌ویژه جوانان است. آن حضرت در سن هفت یا هشت سالگی به مقام امامت رسیدند و این حقیقت، مصداق روشن آیه شریفه «إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَیْکُمْ وَزَادَهُ بَسْطَهً فِی الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ» (بقره/۲۴۷) به شمار می‌رود؛ آیه‌ای که نشان می‌دهد فضل، علم و برگزیدگی الهی وابسته به سن و سال ظاهری نیست.

امام شهیدمان بارها بر این حقیقت تأکید کرده‌اند که شخصیت علمی و عملی امام جواد (علیه‌السلام)، نمونه‌ای از عظمت در سن کم برای جوانان عالم است و ثابت می‌کند جوانی هرگز مانعی برای دستیابی به قله‌های معرفت، ولایت الهی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیست. در روایات نیز امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «الْعِلْمُ لَا بِسِنٍّ، إِنَّمَا الْعِلْمُ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ»؛ دانش به سن وابسته نیست، بلکه عطایی الهی است. این سیره نورانی، جوانان را به خودباوری، تلاش بی‌وقفه و اعتماد به ظرفیت‌های الهی دعوت می‌کند.

یکی از برجسته‌ترین ابعاد سیره امام جواد (علیه‌السلام)، نحوه مواجهه علمی و حکیمانه ایشان با قدرت جائر عباسی بود. آن حضرت با وجود سن کم و فضای سنگین اختناق حاکم بر دربار خلفا، در مناظرات متعدد با دانشمندان یهودی، مسیحی و زرتشتی شرکت می‌کردند و با استناد به قرآن و سنت، همگان را به شگفتی و تحسین وا می‌داشتند. امام خمینی (قدس سره) نیز در این باره فرموده‌اند که ائمه اطهار (علیهم‌السلام)، از جمله امام جواد، با «رهبری علمی» خود دین را زنده نگه داشتند.

امام جواد (علیه‌السلام) در عمل نشان دادند که «وَلَا تَسْتَوِی الْحَسَنَهُ وَلَا السَّیِّئَهُ» (فصلت/۳۴)؛ نیکی و بدی هرگز یکسان نیستند و در برابر دشمنان و شبهات باید با روش احسن، پاسخ علمی متقن و اخلاق کریمانه وارد میدان شد.

در عرصه اخلاق اجتماعی و خانوادگی نیز آن حضرت الگویی بی‌بدیل بودند. با وجود آنکه همسر ایشان ـ دختر مأمون عباسی ـ بنا بر برخی نقل‌های تاریخی در توطئه شهادت آن حضرت نقش داشت، امام هرگز از مدار اخلاق و صبر خارج نشدند و تجسم عینی آیه شریفه «وَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا أَصَابَکَ» (لقمان/۱۷) بودند.
امام شهیدمان، این ابعاد از سیره امام جواد (علیه‌السلام) را نمونه‌ای از «مدیریت جهادی در شرایط طاقت‌فرسا» توصیف می‌کنند؛ چرا که آن حضرت با وجود فشارهای شدید سیاسی، محدودیت‌ها و توطئه‌های دستگاه خلافت، شبکه وکالت و ارتباط با شیعیان را در شهرهای مختلفی چون بغداد، قم و کوفه مدیریت می‌کردند و با بهره‌گیری از ظرفیت‌هایی همچون خمس و زکات، ضمن رفع نیازهای پیروان، مانع تحقق اهداف حکومت عباسی برای منزوی‌کردن جریان امامت می‌شدند.

امام رضا (علیه‌السلام) درباره فرزند بزرگوارشان فرمودند: «إِنَّ هَذَا الْغُلَامَ قَدْ أُوتِیَ مَا لَمْ نُؤْتَهُ فِی سِنِّهِ»؛ به این نوجوان، چیزی عطا شده که ما در سن او از آن برخوردار نبودیم. این روایت، بیانگر جایگاه ممتاز علمی و معنوی آن حضرت در میان اهل‌بیت (علیهم‌السلام) است.

سرانجام، شهادت مظلومانه امام جواد (علیه‌السلام) در سن ۲۵ سالگی، به تحریک معتصم عباسی و به دست همسر نابابشان، جلوه‌ای آشکار از پیروزی خون بر شمشیر بود. امامین انقلاب اسلامی همواره شهادت را «هنر مردان خدا» دانسته‌اند و سیره امام جواد (علیه‌السلام) را مصداق روشن «زندگی با عزت و مرگ با افتخار» در راه حفظ اسلام و دفاع از ولایت معرفی کرده‌اند.

آن حضرت تا پای جان در مسیر پاسداری از دین و حریم ولایت ایستادگی کردند و با شهادت خویش، درس جاودانه آیه شریفه «فَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا» (آل‌عمران/۱۶۹) را به جهانیان آموختند؛ اینکه شهیدان زنده‌اند، نزد پروردگارشان روزی می‌خورند و راه نورانی‌شان تا ابد استمرار خواهد داشت.